Λέκκας στο ΕΡΤnews: Δύσκολα προβλέψιμο το φαινόμενο – Δεν μηδενίζεται ο κίνδυνος των πλημμυρών, προσπαθούμε να μειώσουμε τις επιπτώσεις

Πολύπλοκο και εξαιρετικά δύσκολο στην πρόβλεψη χαρακτήρισε το καιρικό φαινόμενο που έπληξε περιοχές της Αττικής, όπως τον Άγιο Δημήτριο, τη Γλυφάδα, τη Βάρη και το Κορωπί, ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας, επισημαίνοντας ότι η κλιματική κρίση αυξάνει τον κίνδυνο, ενώ η τρωτότητα του αστικού ιστού είναι κληρονομημένη.

Όπως ανέφερε, οι επιστημονικές επιτροπές του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας συνεδρίαζαν ήδη από την Παρασκευή, καθώς η εξέλιξη του φαινομένου απαιτούσε συνεχή επαναξιολόγηση των δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, εκδόθηκε και το 112, έπειτα από εισήγηση της επιστημονικής επιτροπής.

Βροχόπτωση άνω των 130 χιλιοστών στον Υμηττό

Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, οι αρχικές προβλέψεις για την Αττική έκαναν λόγο για 60–70 χιλιοστά βροχής, ωστόσο τα δεδομένα μεταβλήθηκαν σημαντικά.

«Στις δυτικές πλαγιές του Υμηττού – από τη Γλυφάδα έως τον Άγιο Δημήτριο, τον Βύρωνα και άλλες περιοχές – καταγράφηκαν βροχοπτώσεις που ξεπέρασαν τα 130 χιλιοστά», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, λόγω της έντονης κλίσης, της γεωλογικής σύστασης (σχιστολιθικά και ανθρακικά πετρώματα) και της μεταφοράς φερτών υλικών και ογκωδών αντικειμένων, η πραγματική υδραυλική επιβάρυνση μπορεί να ισοδυναμεί με ακόμη μεγαλύτερα ύψη βροχής.

«Δεν μπορούμε να μηδενίσουμε τον κίνδυνο»

Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι ο κίνδυνος από τέτοια φαινόμενα αυξάνεται λόγω της κλιματικής κρίσης, ενώ η τρωτότητα των πόλεων είναι αποτέλεσμα του τρόπου ανάπτυξης του πολεοδομικού ιστού τις τελευταίες δεκαετίες.

«Δεν υπάρχει περίπτωση να μηδενίσουμε τον κίνδυνο. Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τις επιπτώσεις», σημείωσε.

Έμφαση στην πρόληψη και στην ενημέρωση

Ο κ. Λέκκας υπερασπίστηκε τη χρήση του 112, τονίζοντας ότι αποτελεί προληπτικό εργαλείο προστασίας και όχι μηχανισμό μετάθεσης ευθυνών.

«Πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη στον επιστημονικό και τον επιχειρησιακό κόσμο. Η έγκαιρη ενημέρωση μειώνει την έκθεση των πολιτών στον κίνδυνο», ανέφερε.

Στοχευμένες παρεμβάσεις αντί για μεγάλα έργα

Αναφερόμενος στον Άγιο Δημήτριο και στο ρέμα Πικροδάφνης, ο καθηγητής τόνισε ότι οι σωστικές παρεμβάσεις που έγιναν ήταν στη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται συνολικότερη προσέγγιση.

Όπως είπε, μεγάλες αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις:

• συχνά δεν είναι εφικτές λόγω πυκνού αστικού ιστού,
• έχουν υψηλό κόστος,
• δεν εγγυώνται πάντα αποτελεσματικότητα.

Αντίθετα, πρότεινε μικρές, έξυπνες και στοχευμένες παρεμβάσεις στο ορεινό τμήμα, οι οποίες μπορούν να καθυστερήσουν ή να μειώσουν τον όγκο του νερού, όπως έγινε στη Βούλα και τη Βουλιαγμένη πριν από τρία χρόνια, όπου ο κίνδυνος μειώθηκε κατά περίπου 50%.

Ολιστική διαχείριση κινδύνων σε επίπεδο δήμων

Ο κ. Λέκκας επεσήμανε ότι κάθε δήμος πρέπει να προχωρήσει σε ολιστική και μακροπρόθεσμη διαχείριση φυσικών κινδύνων, προσαρμοσμένη στις γεωλογικές και μορφολογικές συνθήκες, στον βαθμό αστικοποίησης, στα υδρολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. «Δεν αρκεί να αναρωτιόμαστε τι πήγε στραβά μετά από κάθε καταστροφή. Ο σχεδιασμός πρέπει να γίνεται σε καιρό ηρεμίας», υπογράμμισε.

Για τον Άγιο Δημήτριο

Σοβαρά προβλήματα διάβρωσης και υποχώρησης εδάφους καταγράφονται στο ρέμα της Πικροδάφνης, στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου, μετά τα έντονα καιρικά φαινόμενα, με τις αρχές να προχωρούν σε εκκενώσεις κατοικιών και σε επείγουσες σωστικές παρεμβάσεις για την αποτροπή μεγαλύτερων κινδύνων.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αγίου Δημητρίου Στέλιο Μαμαλάκη, τρία σπίτια εκκενώθηκαν προληπτικά, ενώ υπήρξε ετοιμότητα και για άλλα δύο, λόγω του αυξημένου κινδύνου από τη διάβρωση των πρανών. Όπως ανέφερε, χάρη σε άμεσες παρεμβάσεις του Δήμου –με την τοποθέτηση μεγάλων όγκων άμμου και σακιών– αποτράπηκαν σοβαρότερες ζημιές, καθώς «καταφέραμε να σώσουμε το σπίτι και να επιτρέψουμε τη ροή του νερού προς το ποτάμι πριν φτάσει σε κρίσιμα σημεία».

Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μία πρόσκαιρη πλημμύρα, αλλά αφήνει πίσω του σοβαρές αλλοιώσεις στο έδαφος, με νέες κατολισθήσεις να σημειώνονται και σε άλλα σημεία του ρέματος. Ειδική αναφορά έγινε σε τμήμα της οδού Βαλτετσίου, όπου σημειώθηκε νέα υποχώρηση πρανών σε επαγγελματικό χώρο.

Από την πλευρά του ο κ. Λέκκας, χαρακτήρισε τις σωστικές ενέργειες «απολύτως αναγκαίες και στη σωστή κατεύθυνση», επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται ολιστική προσέγγιση, με παρεμβάσεις και στην περιοχή του ρέματος. Όπως ανέφερε, στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνονται υπόψη οι γεωλογικές, μορφολογικές και πολεοδομικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Ο κ. Μαμαλάκης δήλωσε ότι ο Δήμος βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή με την Περιφέρεια και έχει ήδη ζητήσει την υλοποίηση δύο μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων, τονίζοντας πως ο Άγιος Δημήτριος είναι μια πόλη που «χωρίζεται στα δύο από το ρέμα» και απαιτούνται μόνιμες λύσεις για την ασφάλεια των κατοίκων.

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Γλυφάδα μετά τη φονική πλημμύρα – Παπανικολάου: «Ο όγκος των φερτών δεν έχει προηγούμενο»

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης αναμένεται να κηρυχθεί ο Δήμος Γλυφάδας, μετά τα εκτεταμένα πλημμυρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή και είχαν ως τραγικό απολογισμό τον θάνατο μιας γυναίκας, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου.

Ο δήμαρχος τόνισε πως τα δημοτικά συνεργεία παρέμειναν σε πλήρη κινητοποίηση καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, ενώ ανέφερε, είχαν ληφθεί προληπτικά μέτρα σε σημεία υψηλού κινδύνου, όπως στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, όπου ο δρόμος είχε κλείσει εγκαίρως λόγω της αναμενόμενης έντασης του φαινομένου. Ωστόσο, το περιστατικό που σημειώθηκε στις οδούς Μετσόβου και Ανθέων χαρακτήρισε ως άνευ προηγουμένου.

Ο κ. Παπανικολάου υπογράμμισε ότι στο συγκεκριμένο σημείο υπάρχει ήδη εκτεταμένο αντιπλημμυρικό έργο, με μεγάλο αγωγό και φρεάτια, το οποίο –όπως είπε– λειτουργούσε απρόσκοπτα μέχρι και χθες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αιτία της καταστροφής ήταν ο τεράστιος όγκος φερτών υλικών που κατέβηκαν από τον Υμηττό. «Κατέβηκε ουσιαστικά όλο το βουνό», ανέφερε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για εκατοντάδες φορτηγά χώματος, πετρών και μπαζών που χρειάστηκε να απομακρυνθούν.

Ζημιές καταγράφηκαν σε δεκάδες οχήματα και κατοικίες, ενώ μέχρι τις πρωινές ώρες συνεχίζονταν οι επιχειρήσεις απεγκλωβισμού οχημάτων. Παράλληλα, αποκαταστάθηκε η κυκλοφορία σε σημεία που είχαν αποκλειστεί, με τον δήμαρχο να σημειώνει ότι πλέον η κίνηση στην πόλη διεξάγεται κανονικά.

Ο Δήμος βρίσκεται σε συντονισμό με το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να ενεργοποιηθούν άμεσα οι διαδικασίες αποζημίωσης για τους πληγέντες. Όπως ανακοινώθηκε, εντός της ημέρας θα εκδοθεί σχετική ανακοίνωση ώστε οι πολίτες που υπέστησαν ζημιές σε κατοικίες και επιχειρήσεις να υποβάλουν αιτήματα και να ξεκινήσουν οι έλεγχοι από πραγματογνώμονες.

Αναφερόμενος στο τραγικό περιστατικό με τη θανατηφόρα παράσυρση, ο δήμαρχος εξήγησε ότι η γυναίκα επιχείρησε να διασχίσει δρόμο που εφάπτεται του Υμηττού, την ώρα που υπήρχε χειμαρρώδης ροή νερού και φερτών υλικών. Παρασύρθηκε από το ρεύμα και εγκλωβίστηκε κάτω από όχημα που είχε ήδη παρασυρθεί, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή της, παρά τις προσπάθειες περιοίκων να τη βοηθήσουν.

Κλείνοντας, ο κ. Παπανικολάου παραδέχθηκε ότι τα υπάρχοντα έργα δεν επαρκούν υπό τις νέες συνθήκες και τόνισε την ανάγκη για άμεσες πρόσθετες παρεμβάσεις ψηλότερα στον Υμηττό, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, τα Δασαρχεία και τους ειδικούς επιστήμονες. «Αυτό που συνέβη μας υποχρεώνει να κινηθούμε κατεπειγόντως ώστε να μην ξαναζήσει καμία πόλη τέτοια τραγωδία», δήλωσε.

Λέκκας: Απαιτείται ολιστικός σχεδιασμός διαχείρισης φυσικών κινδύνων από τους Δήμους – Όχι μόνο φρεάτια, αλλά μακροπρόθεσμη πρόληψη

Κλείνοντας, ο κ. Λέκκας υπογράμμισε την ανάγκη για ολιστική και διαχρονική διαχείριση των φυσικών κινδύνων σε επίπεδο Δήμων.

Όπως επισήμανε, η αντιμετώπιση των πλημμυρών δεν περιορίζεται σε παρεμβάσεις στα φρεάτια, αλλά προϋποθέτει γενικότερο σχεδιασμό, προσαρμοσμένο τόσο στον αστικό και πολεοδομικό ιστό όσο και στις περιοχές εκτός αυτού. «Ο κάθε Δήμος μπορεί να προγραμματίσει διαδικασίες ώστε να μειωθούν συνολικά οι κίνδυνοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Λέκκας τόνισε ότι η προσέγγιση αυτή δεν αφορά μόνο τις πλημμύρες, αλλά όλα τα φυσικά φαινόμενα, όπως σεισμούς, κατολισθήσεις και ακραία καιρικά φαινόμενα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη μετάβασης από τα γενικά σχέδια Πολιτικής Προστασίας σε εξειδικευμένα σχέδια, προσαρμοσμένα στις γεωλογικές, μορφολογικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία του προληπτικού σχεδιασμού σε περίοδο ηρεμίας, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί η αναζήτηση λύσεων τη στιγμή που έχουν ήδη προκληθεί ζημιές. Όπως είπε, «πρέπει να υπάρχει ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός ενός έως δύο ετών», σημειώνοντας ότι, πέρα από τα μεγάλα έργα, μπορούν να υλοποιηθούν στοχευμένες παρεμβάσεις χαμηλότερου κόστους, οι οποίες συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου.

Ο καθηγητής αναφέρθηκε σε παραδείγματα όπως η Γλυφάδα και η Λευκάδα, επισημαίνοντας ότι κατά το παρελθόν υπήρξαν επιστημονικές εισηγήσεις και ενημερώσεις, χωρίς ωστόσο να υπάρξει συνέχεια και συστηματική εφαρμογή. Όπως ανέφερε, «το ενδιαφέρον δεν πρέπει να είναι εφάπαξ ή στιγμιαίο, αλλά διαχρονικό».

Κλείνοντας, προειδοποίησε ότι η κλιματική κρίση θα εντείνει τέτοια φαινόμενα στο μέλλον, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή ετοιμότητα και επιχειρησιακή δράση σε όλα τα επίπεδα, με στόχο τη μείωση της διακινδύνευσης και την προστασία της ανθρώπινης ζωής, στον απόηχο των δύο πρόσφατων θανάτων – ενός 56χρονου στη Γλυφάδα και ενός 50χρονου στο Άστρος.

www.ertnews.gr

Διαβάστε περισσότερα… Read More