Ο Τραμπ έχει τους δασμούς και η Ευρώπη το «εμπορικό μπαζούκα»: Πώς η διαμάχη για τη Γροιλανδία θα μπορούσε να καταστρέψει και τους δύο

Οι τελευταίες απειλές του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για δασμούς σχετικά με τη Γροιλανδία και τα πιθανά αντίμετρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα μπορούσαν να προκαλέσουν εμπορικό ντόμινο με σημαντικά υψηλότερες τιμές εισαγωγών, αποδυναμώνοντας στο τέλος και τις δύο οικονομίες.

Καμία πλευρά δεν φαίνεται να το παίρνει αψήφιστα: Σε μια αξιοσημείωτη κλιμάκωση της επιδίωξης του Τραμπ για τη Γροιλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε το Σάββατο ότι θα επιβάλει δασμούς 10% την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Θα αυξηθούν μάλιστα στο 25% εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία έως την 1η Ιουνίου.

Αυτό πυροδότησε μια έκτακτη συνάντηση των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών χωρών την Κυριακή, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, φέρεται να ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενεργοποιήσει το λεγόμενο μέσο κατά του καταναγκασμού, γνωστό ως «εμπορικό μπαζούκα». Το εμπορικό μπαζούκα θα μπορούσε να εμποδίσει μέρος της πρόσβασης της Αμερικής στις αγορές της ΕΕ ή να επιβάλει ελέγχους στις εξαγωγές, μεταξύ μιας ευρύτερης λίστας πιθανών αντιμέτρων.

Αυτή η εμπορική άμυνα δημιουργήθηκε έχοντας κατά νου χώρες όπως η Κίνα, όχι συμμάχους όπως οι ΗΠΑ, σημείωσε η Έρικα Γιορκ, αντιπρόεδρος ομοσπονδιακής φορολογικής πολιτικής στο Ίδρυμα Φορολογίας.

Το μπλοκ θα εξετάσει επίσης την επιβολή αντιποίνων ύψους 93 δισ. ευρώ σε δασμούς κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι είχαν ανακοινωθεί προηγουμένως αλλά είχαν αναβληθεί όταν ΕΕ και ΗΠΑ κατέληξαν σε μια προσωρινή εμπορική εκεχειρία τον Ιούλιο του περασμένου έτους, σύμφωνα με το Reuters.

«Τουλάχιστον, κρίνοντας από τις πρώτες αντιδράσεις, ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι πρόθυμοι να παίξουν σκληρά», δήλωσε ο Κάρστεν Μπρζέσκι, παγκόσμιος επικεφαλής μακροοικονομικών στην ING. «Για τις επιχειρήσεις, οι εξελίξεις το Σαββατοκύριακο σημαίνουν μια ακόμη περίοδο αβεβαιότητας σχετικά με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ».

Αυτή η επιχειρηματική αβεβαιότητα οδήγησε πολλές αμερικανικές εταιρείες να σταματήσουν τις προσλήψεις το 2025, καθώς αναζητούσαν σαφήνεια κατά τη διάρκεια της άνευ προηγουμένου σειράς δασμολογικών ενεργειών του Τραμπ.

Ο Μπρζέσκι δήλωσε πως αναμένει ότι οι αυξημένοι δασμοί θα μειώσουν κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Ευρώπης φέτος.

«Η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ με πολλούς τρόπους, τόσο από οικονομικής όσο και από άποψης ασφάλειας», σημείωσε.

Οικονομικό πλήγμα και στις δύο οικονομίες

Η χρήση του «εμπορικού μπαζούκα» της, το οποίο θα μπορούσε να αναστείλει τις άδειες των αμερικανικών εταιρειών ή να φορολογήσει τις αμερικανικές υπηρεσίες, θα μπορούσε να χρειαστεί μήνες για να εφαρμοστεί από την ΕΕ, προειδοποίησε ο Νταν Χάμιλτον, ανώτερος συνεργάτης στο Brookings Institution.

«Οι τελευταίες απειλές του Τραμπ κινδυνεύουν να καταστρέψουν τις εμπορικές συμφωνίες που σύναψαν οι ΗΠΑ, τόσο με το Ηνωμένο Βασίλειο, όσο και με την ΕΕ το περασμένο καλοκαίρι και να επιδεινώσουν περαιτέρω τις σχέσεις με τους στενότερους συμμάχους της Αμερικής», δήλωσε ο Χάμιλτον.

Η ΕΕ εφάρμοσε την εμπορική της συμφωνία με την κυβέρνηση Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, αλλά δεν την έχει ακόμη υπογράψει. Αν και ορισμένοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, υποστήριξαν τη συμφωνία επειδή απέφυγε μια σημαντική κλιμάκωση των δασμών και από τις δύο πλευρές, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες την καταδίκασαν όταν ανακοινώθηκε, ενώ η τελευταία ομοβροντία Τραμπ θέτει υπό αμφισβήτηση τη συμφωνία.

Ο Μάνφρεντ Βέμπερ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έγραψε στο X ότι «δεδομένων των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, η έγκριση δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο» για μια εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ.

«Αυτές οι ενέργειες αντιπροσωπεύουν πραγματικά το τέλος της αξιοπιστίας των αμερικανικών δεσμεύσεων. Αυτό θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία», δήλωσε ο Στίβεν Ντάρλαουφ, καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Πολιτικής Harris του Πανεπιστημίου του Σικάγο.

Το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντάλλαξαν αγαθά αξίας 236 δισεκατομμυρίων δολαρίων με τη Γερμανία, σύμφωνα με την Υπηρεσία Απογραφής των ΗΠΑ, επιπλέον των 147,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων με το Ηνωμένο Βασίλειο, 122,27 δισεκατομμύρια δολάρια με την Ολλανδία, 103 δισεκατομμύρια δολάρια με τη Γαλλία, αλλά και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια με τη Σουηδία, τη Νορβηγία και τη Φινλανδία.

Ο Τραμπ μπορεί να επέτρεψε ένα παραθυράκι, ωστόσο: Οι δασμοί του απευθύνονται σε λίγα επιλεγμένα κράτη μέλη, όχι σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, οι οκτώ χώρες θα μπορούσαν να ανακατευθύνουν το εμπόριο εντός του μπλοκ ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ για να αποφύγουν αυτούς τους δασμούς.

«Δεν υπάρχουν σύνορα μεταξύ Ισπανίας, Ιταλίας, Γερμανίας και Γαλλίας. Οποιοσδήποτε μπορεί να μεταφέρει ένα αγαθό μέσω μιας άλλης χώρας αρκετά εύκολα αν προσπαθήσουμε να επιβάλουμε δασμούς σε μεμονωμένα κράτη», προειδοποίησε ο Τζόζεφ Φούντι, καθηγητής της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων Stern του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Αφήνοντας πίσω την Αμερική

Ένας άμεσος δασμός 10% δεν θα κλονίσει την οικονομία τόσο πολύ, όσο οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μιας τεταμένης σχέσης με τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής.

Είναι η αβεβαιότητα σχετικά με το αν ο Τραμπ θα κλιμακώσει τις απειλές του για δασμολογικούς περιορισμούς ή θα υποχωρήσει πριν επιβάλει νέους δασμούς που θα μπορούσαν να κάνουν τους εμπορικούς εταίρους να απομακρυνθούν από την Αμερική μακροπρόθεσμα.

«Η αβεβαιότητα είναι εχθρός της ανάπτυξης», δήλωσε ο Ντάρλαουφ του Πανεπιστημίου του Σικάγο. Πρόσθεσε ότι οι πρωτοφανείς αποφάσεις του Τραμπ «καθιστούν τα πράγματα κάπως μη αναστρέψιμα», καθώς οι σύμμαχοι χάνουν την πίστη τους ακόμα και μετά την ανάληψη καθηκόντων από μια νέα κυβέρνηση.

Αυτοί οι δασμοί θα μπορούσαν επίσης να καταργηθούν από την πολυαναμενόμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τη χρήση των εξουσιών έκτακτης ανάγκης από τον Τραμπ.

Οι μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι της Αμερικής ενισχύουν ενεργά τις εμπορικές σχέσεις με άλλα έθνη. Ο Καναδάς γιόρτασε μια «στρατηγική συνεργασία» με την Κίνα την περασμένη εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης της χαλάρωσης των δασμών και της πώλησης κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων. Και η ΕΕ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τη Mercosur της Νότιας Αμερικής, ολοκληρώνοντας 25 χρόνια εμπορικών διαπραγματεύσεων.

«Σε ενέργειες για την απόκτηση της Γροιλανδίας, παραδόξως, μπορεί να διώχνουμε τους σημαντικότερους συμμάχους μας. Το κόστος αυτής της πολιτικής είναι ότι στην πραγματικότητα ενθαρρύνει τους ίδιους τους εχθρούς για τους οποίους ανησυχούμε», δήλωσε ο Φούντι.

Πρόσθεσε, δε, ότι η πολιτική θα αποδυνάμωνε την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών της Αμερικής και οι εταιρείες ενδέχεται να αποφασίσουν να καθυστερήσουν τις επενδυτικές αποφάσεις λόγω της αβεβαιότητας των δασμών.

«Το πραγματικό κόστος των δασμολογικών συγκρούσεων – επειδή οι δασμολογικοί συντελεστές φαίνεται μερικές φορές να αλλάζουν μέρα με τη μέρα – είναι τα εργοστάσια που δεν κατασκευάστηκαν ποτέ μόνο και μόνο επειδή οι εταιρείες δεν είναι αρκετά σίγουρες», είπε.

Τι είναι το «εμπορικό μπαζούκα» και πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην υπόθεση της Γροιλανδίας

Oι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν πώς θα απαντήσουν στις απειλές του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς στο πλαίσιο της διευρυνόμενης διένεξης για τη Γροιλανδία, περιλαμβανομένης της ενδεχόμενης ανάπτυξης του Μηχανισμού Αποτροπής Μέσων Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument, ACI), του αποκαλούμενου «εμπορικού μπαζούκα» της ΕΕ.

Η Γαλλία έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να ζητήσει την ενεργοποίηση του εν λόγω μηχανισμού αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε προχθές, Σάββατο, ότι θα επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς σε αγαθά από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες μέχρι να επιτευχθεί «η πλήρης αγορά της Γροιλανδία».

Ο μηχανισμός, ο οποίος υιοθετήθηκε το 2023, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις οικονομικού εξαναγκασμού όταν μια χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ αποπειράται να ασκήσει πίεση, μέσω εμπορικών περιορισμών, στον συνασπισμό ή σε κάποιο από τα 27 μέλη του ώστε να λάβει κάποια απόφαση.

Τέτοιες πρακτικές «παρεμβαίνουν αδικαιολόγητα στις θεμιτές κυρίαρχες επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της», αναφέρει στον ισότοπό της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ως παράδειγμα, η Κομισιόν επικαλείται έναν εμπορικό εταίρο που εισάγει ή απειλεί να εισαγάγει πρόσθετους τελωνειακούς δασμούς, η επιβολή των οποίων συνιστά διακριτική μεταχείριση.

Η κλίμακα των αντιμέτρων, που μπορεί να εφαρμόσει η ΕΕ, είναι ευρεία, καθώς περιλαμβάνει τελωνειακούς δασμούς, περιορισμούς στις εισαγωγές και τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ή διάφορους περιορισμούς στην πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Μέτρα αντιποίνων βάσει του ACI αποτελούν ωστόσο ύστατη προσφυγή και πρέπει να είναι αναλογικά.

Για να εφαρμοσθεί το εργαλείο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει πρώτα να εξετάσει αν υφίσταται στην προκειμένη περίπτωση οικονομικός εξαναγκασμός. Οι χώρες της ΕΕ πρέπει στη συνέχεια να υποστηρίξουν το συμπέρασμα της Επιτροπής, πριν ο εκτελεστικός βραχίονας της ΕΕ αρχίσει ιδανικά συνομιλίες με τη χώρα.

Αν οι συνομιλίες αυτές αποβούν ανεπιτυχείς, η ΕΕ μπορεί να επιβάλει αντίμετρα.

Σε περίπτωση που ο ACI τεθεί σε ισχύ για τις τελευταίες εμπορικές απειλές του Τραμπ, είναι πιθανή η επιβολή δασμών ως αντίποινα σε εισαγωγές αμερικανικών αγαθών. Επίσης μπορεί να τεθεί σε αναστολή η συμφωνία για τους δασμούς που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ.

ΕΕ: Η Γροιλανδία δεν θα γίνει ποτέ αμερικανική

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα εργαλεία για να αποτρέψει τον Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς στις χώρες που εναντιώνονται στην προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, προειδοποίησε, από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος επίτροπος Στεφάν Σεζουρνέ δηλώνοντας ότι «η Γροιλανδία δεν θα γίνει ποτέ αμερικανική».

«Πρέπει να σταματήσει ο εκβιασμός και θεωρώ ότι η αμερικανική κυβέρνηση κάνει ένα σοβαρό σφάλμα, δοκιμάζει τους Ευρωπαίους σε δύο θεμελιώδεις αρχές του ευρωπαϊκού οικοδομήματος που είναι η αυτοδιάθεση των λαών και η εδαφική κυριαρχία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης», δήλωσε χαρακτηριστικά στο ραδιοφωνικό δίκτυο France Inter.

«Αν δεν το δηλώσουμε αυτό, αρχίζει μία κούρσα και δεν ξέρω πού θα σταματήσει αυτή η δίψα για δύναμη και προσάρτηση της Γροιλανδίας».

Μπροστά «σε αυτή την τυπική περίπτωση εξαναγκασμού, έχουμε τα εργαλεία στην διάθεσή μας και οφείλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε αν χρειασθεί και αν αυτοί οι δασμοί επιβεβαιωθούν», είπε ο Στεφάν Σεζουρνέ, ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για την ευημερία και την βιομηχανική στρατηγική τονίζοντας την ανάγκη ενότητας των Ευρωπαίων.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε, σύμφωνα με το περιβάλλον του, ότι θα ζητήσει από τους ευρωπαίους ομολόγους του την ενεργοποίηση της Anti-Coercion Act της Ευρωπαϊκής Ενωσης, του μηχανισμού που επιτρέπει στις χώρες μέλη να λαμβάνουν αντίμετρα όπως είναι η επιβολή δασμών, η εισαγωγή εμπορικών και επενδυτικών περιορισμών για να απαντήσουν σε οικονομικές πιέσεις που δέχονται από τρίτη χώρα.

«Βρισκόμαστε στο στάδιο της απειλής από την αμερικανική πλευρά, οφείλουμε να είμαστε επίσης στο στάδιο της απειλής σε ευρωπαϊκό επίπεδο» είπε ο Στεφάν Σεζουρνέ, υπενθυμίζοντας ότι η Anti-Coercion Act αποτελεί κατά κάποιον τρόπο αποτρεπτικό όπλο που προορίζεται να επιτρέψει τον διάλογο και την αποφυγή επιβολής δασμών.

Αν ενεργοποιηθεί, η Anti-Coercion Act περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την απαγόρευση σε αμερικανικές επιχειρήσεις να λαμβάνουν μέρος σε ευρωπαϊκούς δημόσιους διαγωνισμούς ή «αποκλεισμούς αμερικανικών επιχειρήσεων από την ευρωπαϊκή αγορά».

Η Ευρωπαϊκή Ενωση μπορεί επίσης να ενεργοποιήσει το προς το παρόν παγωμένο πακέτο των 93 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επιπλέον δασμούς κατά των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πηγή CNN, ΑΠΕ-ΜΠΕ

www.ertnews.gr

Διαβάστε περισσότερα… Read More