Ρεζά Παχλεβί: Το προφίλ του γιου του έκπτωτου Σάχη που καλεί τους Ιρανούς να «καταλάβουν πόλεις»

Για δεκαετίες, ο Ρεζά Παχλεβί ήταν το ευγενικό πρόσωπο της ιρανικής αντιπολίτευσης στην εξορία – ένας πρώην πιλότος μαχητικού αεροσκάφους που μιλούσε για μη βίαιη αντίσταση και κοσμική δημοκρατία από το σπίτι του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όμως αυτό το Σαββατοκύριακο, ο τόνος του 65χρονου γιου του τελευταίου Σάχη του Ιράν άλλαξε δραματικά. Σε μια άμεση πρόκληση προς την ιρανική κυβέρνηση, ο Παχλεβί κάλεσε τους Ιρανούς να «καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων» και να προετοιμαστούν για την επικείμενη επιστροφή του.

«Στόχος μας δεν είναι πλέον απλώς να βγούμε στους δρόμους», δήλωσε ο Παχλεβί σε δήλωση που δημοσιεύτηκε στον λογαριασμό του X. «Στόχος είναι να προετοιμαστούμε για την κατάληψη των κέντρων των πόλεων και την κράτησή τους».

ملت عزیز ایران، هم‌وطنان شجاعم،

شما در دو هفته گذشته بویژه در چهار روز اخیر با تظاهرات میلیونی، پایه‌های رژیم نامشروع جمهوری اسلامی را به لرزه در آورده‌اید. اینک، با اتکا به پاسخ میلیونی شما به فراخوان‌های روزهای گذشته، و با مشروعیت و مقبولیتی که از شما دریافت کرده‌ام، مرحله… pic.twitter.com/mZNo2wLlSg

— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 11, 2026

Από διάδοχος στην εξορία

Ο Ρεζά Παχλεβί γεννήθηκε στην Τεχεράνη στις 31 Οκτωβρίου 1960, επτά χρόνια αφότου οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο οργάνωσαν πραξικόπημα εναντίον του τότε εκλεγμένου πρωθυπουργού του Ιράν, Μοχάμεντ Μοσαντέκ, ο οποίος είχε εθνικοποιήσει τα περιουσιακά στοιχεία της αγγλοπερσικής πετρελαϊκής εταιρείας, γνωστής σήμερα ως BP, το 1951.

Ο Παχλεβί ονομάστηκε επίσημα πρίγκιπας διάδοχος σε ηλικία επτά ετών. Στα 17 του, πήγε στις ΗΠΑ για να εκπαιδευτεί ως πιλότος μαχητικών αεροσκαφών. Η πορεία του ήταν προορισμένη να αναλάβει τον θρόνο μέχρι που η ισλαμική επανάσταση του 1979 ανέτρεψε τη μοναρχία, εμποδίζοντας την επιστροφή του.

Ο Παχλεβί ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του και αργότερα απέκτησε πτυχίο πολιτικών επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, προσφέρθηκε εθελοντικά να υπηρετήσει ως πιλότος μαχητικών αεροσκαφών για τη χώρα του, αλλά το αίτημά του απορρίφθηκε από τις αρχές της Τεχεράνης.

Έκτοτε ζει στην εξορία, στις ΗΠΑ με τη σύζυγό του, Γιασμίν Παχλαβί, και τις τρεις κόρες τους.

Προετοιμασία για επιστροφή

Για περισσότερα από 40 χρόνια, ο Παχλεβί υποστήριζε τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και την μη βίαιη αλλαγή του καθεστώτος. Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες έχει οξύνει σημαντικά τη ρητορική του.

Το Σάββατο, προέτρεψε τους εργαζόμενους σε βασικούς τομείς – μεταφορές, πετρέλαιο και φυσικό αέριο – να ξεκινήσουν πανεθνικές απεργίες για να «στραγγαλίσουν» τις οικονομικές ζωτικές γραμμές του κράτους, δηλώνοντας παράλληλα ότι είναι έτοιμος να επιστρέψει. Επίσης, ζήτησε από τους υποστηρικτές του να υψώσουν τη σημαία «Λιοντάρι και Ήλιος» που υπήρχε πριν από το 1979, σύμβολο της διακυβέρνησης του πατέρα του, και να καταλάβουν δημόσιους χώρους.

«Δίκτυο τρομοκρατίας» για το καθεστώς

Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν έντονη. Την Κυριακή, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν τις διαμαρτυρίες ως «νέα φάση ανασφάλειας» και «εσωτερικό ένοπλο πόλεμο», ενώ περιγράφουν το κάλεσμα του Παχλεβί ως προκάλυμμα για «τρομοκρατικούς πυρήνες» που σκοπεύουν να επιτεθούν στην αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας.

Αξιωματούχοι του ισλαμικού καθεστώτος έχουν συνδέσει την κλιμάκωση της έντασης από τον Παχλεβί με ξένη παρέμβαση, κατηγορώντας συγκεκριμένα τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ισχυρίστηκαν ότι οι αναταραχές αποτελούν το «Σχέδιο Β» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου μετά την ολοκλήρωση του 12ήμερου πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν τον Μάιο του περασμένου έτους.

Διχασμένη αντιπολίτευση

Μπορεί ο Παχλεβί απολαμβάνει σημαντικής δημοτικότητας στους δρόμους, όμως από πλευρές της ιρανικής αντιπολίτευσης αντιμετωπίζει έντονη κριτική.

Ο Αλιρεζά Ναντέρ, πρώην ανώτερος ερευνητής στην RAND Corporation και ανώτερος συνεργάτης στο Ιδρύματος για την Υπεράσπισης της Δημοκρατίας (FDD), με έδρα στην Ουάσινγκτον, ο οποίος έχει συντάξει πολυάριθμες εκθέσεις και μελέτες για το Ιράν, τη Μέση Ανατολή και τη στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή, υποστήριξε σε πρόσφατο άρθρο του ότι οι πολιτικές δραστηριότητες του Παχλεβί έχουν γίνει διχαστικές. Οι επικριτές κατηγορούν τον κύκλο του ότι επιτίθεται σε άλλους εξέχοντες αντιφρονούντες, όπως η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης, Νάργκες Μοχαμαντί, χαρακτηρίζοντάς τους «αριστερούς» ή «τρομοκράτες».

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για χειραγώγηση. Ο Νάντερ σημείωσε ότι η διαδικτυακή υποστήριξη στον Παχλεβί υφίσταται εν μέρει από κυβερνο-στρατούς που συνδέονται με την ιρανική κυβέρνηση, οι οποίοι έχουν σχεδιαστεί για να σπείρουν διχόνοια, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το «ποιος εκμεταλλεύεται ποιον».

Παρά τις εσωτερικές διαμάχες, ο Παχλεβί φαίνεται να είναι η πιο ορατή προσωπικότητα της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια του τρέχοντος κύματος αναταραχής, παίρνοντας ίσως το τελευταίο του στοίχημα για την επιστροφή σε έναν θρόνο που χάθηκε πριν από 47 χρόνια.

Πηγή: Al Jazeera

www.ertnews.gr

Διαβάστε περισσότερα… Read More